Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Δήμου Βιάννου (ΔΕ Βιάννου) – Δήμου Ιεράπετρας (ΔΕ Ιεράπετρας και ΔΕ Μακρύγιαλου)
Στις 01-08-2023 υπεγράφη Σύμβαση μεταξύ της Σύμπραξης «ΓΑΙΑ Α.Ε. ΜΕΛΕΤΩΝ Δ. ΜΑΜΟΥΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ»-«ΤΖΗΡΙΝΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΟΥ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ»- «DELCO Ε.Π.Ε.- Ν. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΙΔΗΣ & ΣΙΑ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ & ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Ε.Π.Ε.» – «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ & ΣΙΑ Ε.Ε. με δ.τ. «ΓΕΩΤΕΡ – ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ Ε.E.»- «ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΧΑΤΖΗΣ Ο.Ε. με δ.τ. «DKND ENGINEERS Ο.Ε.» και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος για την εκπόνηση της μελέτης «Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Βιάννου (ΔΕ Βιάννου) – Δήμου Ιεράπετρας (ΔΕ Ιεράπετρας, ΔΕ Μακρύγιαλου)».
Η μελέτη που εκπονείται για το Δήμο Βιάννου (ΔΕ Βιάννου) και το Δήμο Ιεράπετρας (ΔΕ Ιεράπετρας, ΔΕ Μακρύγιαλού), είναι μελέτη πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου του Ν.4759/2020 και ανήκει στο Πρόγραμμα Πολεοδομικών Μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» και έχει στόχο την ταχεία και αποτελεσματική ολοκλήρωση του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού στο σύνολο της Χώρας. Εκπονείται σύμφωνα με τις νέες προδιαγραφές των ΤΠΣ (ΦΕΚ Β΄ 3545/2021) και τα αναθεωρημένα πολεοδομικά σταθερότυπα (ΦΕΚ Δ΄ 200/2024).
Η μελέτη Τ.Π.Σ. είναι μία σύνθετη διαδικασία που περιλαμβάνει, εκτός της κύριας μελέτης χωρικού σχεδιασμού, τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των προτεινόμενων από την κύρια μελέτη χωρικών προτάσεων και τη Μελέτη γεωλογικής καταλληλότητας των νέων προς πολεοδόμηση περιοχών, καθώς και την μελέτη προσωρινής οριοθέτησης των υδατορευμάτων και την τοπογραφική μελέτη που τη συνοδεύει.
Στόχος της μελέτης είναι να αναδειχτεί το φυσικό περιβάλλον των Δ.Ε που μελετώνται να ενισχυθούν οι οικονομικές δραστηριότητες και να αναπτυχθούν νέες, να αναβαθμιστεί το δίκτυο των κοινωνικών και τεχνικών υποδομών, να αναβαθμιστεί η ποιότητα ζωής κατοίκων και επισκεπτών και να θωρακιστούν οι περιοχές από τις φυσικές καταστροφές.
Μέσω του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου θα εντοπιστούν οι αναπτυξιακές δυνατότητες των περιοχών, θα καθοριστούν οι χρήσεις γης και οι όροι δόμησης σε όλη την έκταση των Δ.Ε. που μελετώνται και εντός των οικισμών, θα προσδιοριστούν τυχόν ανάγκες για οικιστικές επεκτάσεις, περιοχές τουριστικής ανάπτυξης, περιοχές παραγωγικών δραστηριοτήτων κλπ. και θα καθοριστούν οι απαιτούμενες δράσεις και τα έργα υποδομής με ορίζοντα την 15ετία.
Στο πλαίσιο της μελέτης Τ.Π.Σ. και σύμφωνα με το νέο προεδρικό διάταγμα που αφορά στην οριοθέτηση των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των 2000 κατ. (ΦΕΚ Δ΄194/2025) γίνεται και Οριοθέτηση / Επανέγκριση/ Αναοριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2000 κατοίκων των Δήμων, λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια του εν λόγω π.δ.
Το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για τη μελλοντική βιώσιμη ανάπτυξη των Δήμων, η οποία θα εξασφαλίσει υψηλή ποιότητα ζωής στους κατοίκους, θα αναδείξει και θα προστατεύσει το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, θα δώσει νέες δυνατότητες και ευκαιρίες ανάπτυξης δραστηριοτήτων στους επενδυτές και θα λειτουργήσει ως το βασικό εργαλείο για το συνολικό σχεδιασμό των Δήμων.
Συγκεκριμένα στο Δήμο Βιάννου, η αγροτική δραστηριότητα αποτελεί τη βασική οικονομική βάση της περιοχής, με ανάπτυξη κλάδων της γεωργίας (θερμοκηπιακές καλλιέργειες, ελαιοκαλλιέργεια κ.α.) και της κτηνοτροφίας (αιγοειδή, προβατοειδή, μελισσοκομία κ.λπ.). Η τουριστική δραστηριότητα συγκεντρώνεται στο παραλιακό μέτωπο, όπου προτείνεται η περαιτέρω ανάπτυξή της, υποστηρικτικά προς τον πρωτογενή τομέα. Επιδιώκεται η ενίσχυση της τουριστικής και εμπορικής κίνησης μέσω της αξιοποίησης του φυσικού (παραλιακό μέτωπο, ορεινές ζώνες) και του πολιτιστικού περιβάλλοντος.
Στο Δήμο Ιεράπετρας, καταγράφεται σημαντική συγκέντρωση αγροτικών δραστηριοτήτων στο κεντρικό και νότιο τμήμα του Δήμου, ιδίως στην ευρύτερη περιοχή της Ιεράπετρας και κατά μήκος του παραλιακού μετώπου. Στις περιοχές αυτές αναπτύσσεται εκτεταμένο δίκτυο θερμοκηπιακών καλλιεργειών οπωροκηπευτικών προϊόντων, καθώς και σημαντικές εκτάσεις ελαιοκαλλιέργειας. Παράλληλα με τον πρωτογενή τομέα, επιδιώκεται η ενίσχυση του τριτογενούς τομέα και ειδικότερα του τουρισμού, με έμφαση στην ανάπτυξη ήπιων και εναλλακτικών μορφών. Η κύρια συγκέντρωση τουριστικών δραστηριοτήτων εντοπίζεται στο νότιο παραλιακό μέτωπο, όπου αναπτύσσονται παραθεριστικές κατοικίες, τουριστικές μονάδες και συναφείς υπηρεσίες εστίασης και αναψυχής, συγκροτώντας βασικό άξονα τουριστικής ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τις απαιτήσεις της μελέτης και των τεχνικών προδιαγραφών των ΤΠΣ, η χαρτογραφική απεικόνιση γίνεται με χρήση Συστήματος Γεωγραφικών Πληροφοριών (G.I.S.). Για την εκπόνηση της μελέτης χρησιμοποιήθηκε επομένως κατάλληλο λογισμικό GIS, όπως π.χ. το Quantum GIS (QGIS: http://qgis.org/) το οποίο είναι μία εφαρμογή ανοικτού κώδικα στη χρήση της οποίας η σύμπραξη έχει πολύ μεγάλη εμπειρία και η οποία χρησιμοποιείται για τη δημιουργία, τροποποίηση, ανάλυση και παρουσίαση των γεωγραφικών δεδομένων. Στο περιβάλλον λειτουργίας του QGIS (όπως και άλλων αντίστοιχων προγραμμάτων GIS) υπάρχει μια περιοχή εμφάνισης των χωρικών δεδομένων (map view), και μια περιοχή διαχείρισης του υπομνήματος (legend), στην οποία παρατίθενται τα ονόματα και τα σύμβολα των δεδομένων. Το βασικό προτέρημα του QGIS (όπως και άλλων αντίστοιχων προγραμμάτων GIS) υπάρχει είναι ότι μπορεί να εισάγει, να οπτικοποιήσει, διαχειριστεί, τροποποιήσει – δημιουργήσει δεδομένα που περιέχονται σε μία βάση δεδομένων PostgreSQL, σύμφωνα με το πρότυπο της επέκτασης PostGIS (τα οποία είναι επίσης εφαρμογές ανοιχτού κώδικα).