Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο Δήμου Τριφυλίας (ΔΕ Αυλώνος, ΔΕ Κυπαρισσίας, ΔΕ Φιλιατρών, ΔΕ Γαργαλιάνων)
Στις 22-07-2025 υπεγράφη Σύμβαση μεταξύ της Σύμπραξης «ΓΑΙΑ Α.Ε. ΜΕΛΕΤΩΝ Δ. ΜΑΜΟΥΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ»-«ΤΖΗΡΙΝΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΟΥ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ»- «DELCO Ε.Π.Ε.- Ν. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΙΔΗΣ & ΣΙΑ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ & ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Ε.Π.Ε.» – «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ & ΣΙΑ Ε.Ε. με δ.τ. «ΓΕΩΤΕΡ – ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ Ε.E.»- «ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΧΑΤΖΗΣ Ο.Ε. με δ.τ. «DKND ENGINEERS Ο.Ε.» και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος για την εκπόνηση της μελέτης «Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Τριφυλίας (ΔΕ Αυλώνος, ΔΕ Κυπαρισσίας, ΔΕ Φιλιατρών, ΔΕ Γαργαλιάνων)».
Η μελέτη που εκπονείται για τις Δ.Ε. Αυλώνος, Δ.Ε. Κυπαρισσίας, Δ.Ε. Φιλιατρών και Δ.Ε. Γαργαλιάνων του Δήμου Τριφυλίας, είναι μελέτη πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου του Ν.4759/2020 και ανήκει στο Πρόγραμμα Πολεοδομικών Μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» και έχει στόχο την ταχεία και αποτελεσματική ολοκλήρωση του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού στο σύνολο της Χώρας. Εκπονείται σύμφωνα με τις νέες προδιαγραφές των ΕΠΣ (ΦΕΚ Β΄ 510/2022) και τα αναθεωρημένα πολεοδομικά σταθερότυπα (ΦΕΚ Δ΄ 200/2024).
Η μελέτη Τ.Π.Σ. είναι μία σύνθετη διαδικασία που περιλαμβάνει, εκτός της κύριας μελέτης χωρικού σχεδιασμού, τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των προτεινόμενων από την κύρια μελέτη χωρικών προτάσεων και τη Μελέτη γεωλογικής καταλληλότητας των νέων προς πολεοδόμηση περιοχών, καθώς και την μελέτη προσωρινής οριοθέτησης των υδατορευμάτων και την τοπογραφική μελέτη που τη συνοδεύει.
Τα Ε.Π.Σ. γίνονται για τη χωρική οργάνωση και ανάπτυξη περιοχών ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων, για τις οποίες απαιτείται ειδική ρύθμιση των χρήσεων γης και των λοιπών όρων ανάπτυξής τους.
Βασική παράμετρος των Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων είναι η πολύ γρήγορη ολοκλήρωση τους. Μέσω του Ε.Π.Σ. θα εντοπιστούν οι αναπτυξιακές δυνατότητες των περιοχών, θα καθοριστούν οι χρήσεις γης και οι όροι δόμησης σε όλη την έκταση των Δ.Ε. που μελετώνται και εντός των οικισμών, θα προσδιοριστούν τυχόν ανάγκες για οικιστικές επεκτάσεις, περιοχές τουριστικής ανάπτυξης, περιοχές παραγωγικών δραστηριοτήτων κλπ. και θα καθοριστούν οι απαιτούμενες δράσεις και τα έργα υποδομής με ορίζοντα την 15ετία.
Στο πλαίσιο της μελέτης Ε.Π.Σ. και σύμφωνα με το νέο προεδρικό διάταγμα που αφορά στην οριοθέτηση των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των 2000 κατ. (ΦΕΚ Δ΄194/2025) γίνεται και Οριοθέτηση / Επανέγκριση/ Αναοριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2000 κατοίκων του Δήμου, λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια του εν λόγω π.δ.
Το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για τη μελλοντική βιώσιμη ανάπτυξη του Δήμου, η οποία θα εξασφαλίσει υψηλή ποιότητα ζωής στους κατοίκους, θα αναδείξει και θα προστατεύσει το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, θα δώσει νέες δυνατότητες και ευκαιρίες ανάπτυξης δραστηριοτήτων στους επενδυτές και θα λειτουργήσει ως το βασικό εργαλείο για το συνολικό σχεδιασμό του Δήμου.
Κύριο χαρακτηριστικό της περιοχής επέμβασης αποτελεί είναι η συγκέντρωση βασικών υπηρεσιών υπερτοπικής και τοπικής εμβέλειας στον οικισμό της Κυπαρισσίας. Η μικρότερης έκτασης οικισμοί παρουσιάζουν σχέσεις εξάρτησης με μεγαλύτερους γειτονικούς καλύπτοντας τις ανάγκες των κατοίκων. Έντονο αποτελεί το αγροτικό στοιχείο της περιοχής καθώς εντοπίζονται σημαντικές καλλιεργήσιμες εκτάσεις κυρίως στην ενδοχώρα, ενώ στο παραλιακό μέτωπο συγκεντρώνονται τουριστικές δραστηριότητες και παραθαλάσσιοι οικισμοί. Επίσης, σημαντική είναι η παρουσία διάσπαρτων παραγωγικών μονάδων μεταποίησης προϊόντων του πρωτογενή τομέα (οινοποιεία και ελαιοτριβεία) στον εξωοικιστικό χώρο, το πλούσιο φυσικό περιβάλλον, η πληθώρα θρησκευτικών χώρων καθώς και οι μεγάλες δασικές εκτάσεις, τα οποία αποτελούν στοιχεία για την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η οικονομική δραστηριότητα της περιοχής είναι επικεντρωμένη στην υποστήριξη των δραστηριοτήτων το πρωτογενούς τομέα και στον τουρισμό.
Σύμφωνα με τις απαιτήσεις της μελέτης και των τεχνικών προδιαγραφών των ΤΠΣ, η χαρτογραφική απεικόνιση γίνεται με χρήση Συστήματος Γεωγραφικών Πληροφοριών (G.I.S.). Για την εκπόνηση της μελέτης χρησιμοποιήθηκε επομένως κατάλληλο λογισμικό GIS, όπως π.χ. το Quantum GIS (QGIS: http://qgis.org/) το οποίο είναι μία εφαρμογή ανοικτού κώδικα στη χρήση της οποίας η σύμπραξη έχει πολύ μεγάλη εμπειρία και η οποία χρησιμοποιείται για τη δημιουργία, τροποποίηση, ανάλυση και παρουσίαση των γεωγραφικών δεδομένων. Στο περιβάλλον λειτουργίας του QGIS (όπως και άλλων αντίστοιχων προγραμμάτων GIS) υπάρχει μια περιοχή εμφάνισης των χωρικών δεδομένων (map view), και μια περιοχή διαχείρισης του υπομνήματος (legend), στην οποία παρατίθενται τα ονόματα και τα σύμβολα των δεδομένων. Το βασικό προτέρημα του QGIS (όπως και άλλων αντίστοιχων προγραμμάτων GIS) υπάρχει είναι ότι μπορεί να εισάγει, να οπτικοποιήσει, διαχειριστεί, τροποποιήσει – δημιουργήσει δεδομένα που περιέχονται σε μία βάση δεδομένων PostgreSQL, σύμφωνα με το πρότυπο της επέκτασης PostGIS (τα οποία είναι επίσης εφαρμογές ανοιχτού κώδικα).